چرخه عمر پروژه

بطور کلی سه نوع چرخه عمر به قرار زیر وجود دارد:

  • چرخه عمر پروژه یا فاز ساخت.
  • چرخه عمر بهره برداری یا تولید یا فاز تولید.
  • چرخه عمر محصول.

چرخه عمر پروژه همان فاز ساخت پروژه می باشد.در این فاز معمولا هزینه های زیادی پرداخت می شود.یک پروژه موفق پروژه ای است که این فاز را در زمان و هزینه تعیین شده تکمیل کند. برای تحقق این بخش باید تکنیک های مدیریت پروژه همراه با کنترل صحیح و به هنگام پیاده سازی شود تا اگر مشکلی بود در فاز برنامه ریزی اصلاح گردد.

چرخه عمر بهره برداری همان فاز تولید بوده که شامل عمر مفید بهره برداری یا تولید می باشد. در طی پروسه بهره برداری بخاطر فروش محصول درآمدهایی خواهیم داشت. اگرچه در این پروسه هزینه هایی نیز خواهیم داشت اما میزان درآمدها معمولا بیشتر از هزینه هاست در غیراینصورت پروژه توجیه اقتصادی ندارد. در چرخه عمر بهره برداری دیگر نباید از تکنیک های مدیریت پروژه استفاده نمود. بلکه روش های برنامه تولید و فرآیند عملیات روش های مناسب تری برای برنامه ریزی است.

 

Untitled99اغلب مواقع تصور مدیران سنتی این است که فقط باید هزینه های دوره ساخت در نظر گرفته شود، اما علاوه بر آن لحاظ کردن درآمد ها و هزینه های دوره بهره برداری در دیاگرام جریان نقدی نقش تعیین کننده ای در مانیتور کردن اهمیت زمان اتمام پروژه و هزینه های ناشی از تاخیر آن دارد.
بنابراین اگر صرفه جویی در هزینه هاست،لازم است میزان کاهش هزینه در کل چرخه عمر محصول تحقق یابد نه آنکه فقط هزینه های ساخت را کاهش دهیم.

زیر فارهای چرخه عمر:

Untitledy7t76تعاریف و نظرات متفاوتی در زمینه چرخه عمر پروژه موجود است که به شرح زیر می باشد:

تعریف اول:

چرخه عمر پروژه اشاره به یک سری از فعالیت های  لازم برای تحقق اهداف پروژه دارد. پروژه ها در ابعاد و پیچیدگی های متفاوت هستند، اما، مهم نیست چقدر بزرگ یا کوچک باشند، تمام پروژه ها را می توان به ساختار چرخه عمر زیر برنامه ریزی کرد:
– شروع پروژه
– سازماندهی و آماده سازی
– انجام کار پروژه
– بسته شدن پروژه

پروژه ها به فازهایی که کنترل اضافی را می توان به طور موثر فرآینده ها را مدیریت کرد شکسته شده اند . این فازها بیشتر به زیر مجموعه برای مدیریت آسان، کنترل و برنامه ریزی تقسیم شده است.

هر فاز دارای فعالیت های مرتبط با آن است. هر فعالیت ممکن است دارای یک تعریف فعالیت ، دستورالعمل ها و طرح قالب باشد. این تجهیزات توسط مدیر پروژه برای فعالیت های انجام شده تسهیل میشود .

تعداد فعالیت ها بستگی به محدوده و مدت زمان پروژه توصیه می شود. پروژه عمومی شامل تنها تعداد کمی از این فعالیت هاست در حالی که یک پروژه بزرگ تمام فعالیت ها را در چارچوب خود شامل خواهد شد.(۱)

تعریف دوم:

هفت مرحله از هر پروژه : (۱) شناسایی: در این مرحله از یک پروژه، ایده ها از چند گزینه انتخاب شده و تعریف می شوند. (۲) آماده سازی: تعریف ایده که با دقت به مرحله ارزیابی توسعه می یابد. (۳) ارزیابی: هر جنبه ای از ایده پروژه به منظور ارزیابی منظم و جامع ، و طرح پروژه مورد ارزیابی قرار می گیرد که آیا آماده است؟ (۴) ارائه: جزئیات طرح برای تصویب و تامین مالی به اشخاص مناسب ارائه می شود. (۵) پیاده سازی: با مصوبات و تامین مالی در محل لازم، طرح پروژه می شود. (۶) نظارت: در هر مرحله از پیشرفت این پروژه را نسبت به طرح ارزیابی می شود. (۷) ارزیابی: پس از اتمام این پروژه از نظر بهره وری و عملکرد آن مجددا ارزیابی می شود.(۲)

تعریف سوم:

  • آینده / فرصت – با وجود اینکه، هیچ تیمی برای تعریف این فرصت اختصاص داده نشده اس، فرصت ها شناسایی شدند.
    • تعریف پروژه – حامی مالی پروژه برای تامین مالی با تعریف پروژه موافقت می کند.  یک تیم، برای تعریف پروژه و ایجاد یک طرح اختصاص داده می شود. کد حسابداری برای پیگیری همه زمان های برنامه ریزی در شرح پروژه  و برای تعریف راه حل ،ایجاد میشود. این مرحله شامل هیچ تجزیه و تحلیل، طراحی و مستندسازی، برای پیشنهاد کار شامل نمی شود.
    • طرح کردن -طرح پروژه به حامی مالی به منظور تصویب اراِئه می شوداین طرح باید تاریخ انقضا و معیارهای خاص برای زمانی که تیم شروع به کار می کند (یعنی ۲ هفته از تصویب) داشته باشد. اگر زمان تعریف شده فراتر رفته شد. درصورتیکه منابع نامگذاری شدند، باید توجه داشت که این منابع ممکن است در دسترس نباشد .
    • تایید – حامی پروژه پیشنهاد پروژه را تایید کرده است. فرایند شرح تیم پروژه و تعیین اولویت پروژه را آغاز شده است. پروژه زمانی برنامه ریزی  می شود که ، تیم و اولویت  بندی ها تعریف شده است .
    • در حال پیشرفت –  تیم در حال کار بر روی این پروژه است. گزارش  به صورت هفتگی انجام می شود. فرایند کنترل رسمی می می شود و هر گونه تغییر در منشور پروژه باید مستند شود.(محدوده، جدول زمانی، و بودجه(.
    • تکمیل- پروژه تحویل داده شده است. هیچ کس کار بر روی این پروژه انجام نمی دهد. کد پروژه بسته شده است. فاکتور نهایی ارسال شده است. نتیجه این پروژه در تولید و تحت کنترل و پشتیبانی در حال انجام است.
    • لغو – در هر مرحله در چرخه عمر یک پروژه ممکن است در انتظار قرار داده شود، رد و یا لغو شود.(۳)

۱۲

تعریف چهارم:

پنج مرحله اصلی در چرخه عمر پروژه به شرح زیر است:

 

شروع: در این فاز است که در آن اهداف پروژه تعریف شده و جنبه های مهم پروژه به توافق رسیده است . ممکن است در این قاز  مشکلات شناخته شود و راه حل های بالقوه پیشنهاد شود.

تعریف: هنگامی که اهداف پروژه به وضوح تعریف شده اند سپس راه حل هایی برای ریسک ها، تعهدات مالی و سودها ارائه می شود. محدوده کار در حال حاضر در جزئیات تعریف شده است.

برنامه ریزی: در این مرحله پروژه به نواحی کنترل و برنامه ریزی شده ، از نظر زمان، هزینه و منابع شکسته شده است. این یک فرایند مداوم است و در طول مرحله اجرای پروژه گسترش داده خواهد شد .

اجرا: در طول این فاز کار اجرا شده است، تحت کنترل و نظارت است.

بستن:  مرحله نهایی چرخه عمر پروژه است که در آن منابع منصوب شده است ، پروژه تحویل داده  شده و بررسی پس از پروژه انجام شده است

مهم این  است که برای اطمینان از چرخه عمر پروژه ، کارها  تقسیم شود و به فازهای مجزا و قابل کنترل باشد .

این یک روش سعی و خطا برای ارائه پروژه در زمان، در داخل بودجه و به اهداف کیفیت مورد انتظار است. در هر مرحله، به طور کلی نیازمند تایید از خارج از تیم پروژه است.(۴)

با توجه به مطالب گفته شده، معمول ترین فازهای چرخه عمر شامل ۵ فاز است: ۱- شروع ( طراحی مفهومی و تفصیلی) ۲- برنامه ریزی ۳- سازماندهی و ساخت و اجرا ۴-  کنترل ۵- بستن و انتقال دادن.

 


۱-The University of Akron, Ohio’s Polytechnic University

۲-businessdictionary

۳- Mark Hazleton, Project Life Cycle,Project Mechanics

۴- what is the life cycle of project, 2020projectmanagement